<< Terug naar het nieuwsoverzicht

De wolharige mammoet is het bekendste dier uit de ijstijd en het spreekt zeer tot de verbeelding. In “Fred Flinstone” komen mammoeten nog gelijktijdig voor met dinosauriers. Onzin! Die dino’s waren ten tijde dat de wolharige mammoet het noordelijk halfrond bewoonden (tussen ruwweg 300.000 en 10.000 geleden) al miljoenen jaren uitgestorven! Dat mammoeten zo groot zijn geweest is ook een groot misverstand. Daarom moeten we het voorvoegsel mammoet in “mammoettanker”, “mammoetwet” etc etc maar gauw vergeten. Afrikaanse olifanten zijn zelfs groter en daarom spreken Amerikanen ook terecht van een Jumbo-jet!

Mammoeten op het Noordelijk Halfrond
De fossiele overblijfselen van mammoeten worden overal in Europa, Azië en Noord-Amerika gevonden. Onder die overblijfselen zijn soms heel bijzondere stukken. In de eeuwig bevroren bodem van Siberië en ook in Alaska zijn ook zachte delen (huid, haar en organen) gevonden. Onze voorouders hebben zo tussen de 30.000 en 15.000 jaar geleden afbeeldingen van deze prachtige dieren achter gelaten op de wanden van grotten en dergelijke. Daarom weten we zoveel over de wolharige mammoet!

De “Fossil Record” als basis
In opdracht van Dr Bert de Boer, directeur van de Apenheul bij Apeldoorn, heeft Frans Frijmuth en zijn team van StudioWEB een levensecht model van de wolharige mammoet gemaakt. De wetenschappelijke begeleiding vondst plaats door Dick Mol van CERPOLEX/Mammuthus en het Natuurmuseum in Rotterdam. Frijmuth en zijn team moesten een mammoet model maken dat de bezoeker niet op het verkeerde been zou zetten: zo echt mogelijk en gebaseerd op de “fossil record” zoals mammoetskeletten en hun grootte en op basis van zogenoemde weke delen uit de eeuwig bevroren bodem van Siberië.

Het model wordt na aankomst in de Apenheul aan een grondige inspectie onderworpen.
Foto: Marcel van den Bergh - De Volkskrant

Werkplaats activiteiten
In het atelier van StudioWEB in Emmen werd eerst in een groot blok van polyeurythaanschuim een ruw model van een mammoet gesneden. Toen dat klaar was werd onder het oog van Dick Mol het model hier en daar bijgeschaafd tot dat het de goede contouren had van een mammoet zoals bekend is van de “fossil record”. Toen is over het model een laag van 2 cm polyeurythaanhars aangebracht. Er werd 130 kilo hars gebruikt. Toen begon het al een echte mammoet te lijken. Slagtanden werden gemodelleerd, en in dit geval gebaseerd op een fraaie, compleet bewaard gebleven slagtand van een volwassen koe, een vrouwelijke mammoet. Vrouwtjes hebben doorgaans veel kleinere tanden dan de stieren. Ook zijn de koeien gemiddels kleiner dan de stieren. Gemiddeld is een mammoet zo’n 260 – 270 cm groot (dat is het hoogste punt van de rug).

Haarkleed
Tot slot is het ruwe model bekleed met kunststof haren. Ruim 5 km haar is er verwerkt in het model. Die haren zitten vastgelijmd en er is 60 kilo lijm verwerkt. Van in de permafrost bewaarde mammoetkadavers is bekend hoe lang de haardos op de verschillende plaatsen van het lichaam geweest is. Op de flanken droeg het dier haren die wel 120 cm lang konden worden. Op zijn slurf waren, vanwege het heel en weer bewegen van de slurf in het koude en droge steppenbiotoop dat de mammoet bewoonde, nauwelijks haar aanwezig. Ook de oren zijn weinig behaard geweest, dat komt in het model ook goed tot uitdrukking. De oren van mammoeten zijn ongeveer een vijfde van de oren van een Afrikaanse olifant. Het grootste mammoet oor ooit gevonden, meet slechts 38 cm. Die van een Afrikaanse olifant kan wel 150 cm worden.

Het bedriegelijke levensechte model

Het vrijstaande model van de levensechte mammoet. Gekloond zal een mammoet voorlopig niet worden dus moet de bezoeker het doen met dit bedriegelijk echte model.
Foto: Marcel van den Bergh - De Volkskrant

De wolharige mammoet heeft op donderdag 8 april j.l. in het park de Apenheul voorlopig zijn plaats gekregen. Het model is 275 cm hoog en de totale lengte, inclusief de uitstekende, spiraal vormig gekrulde slagtanden, is 440 cm. Het is een echte wolharige mammoet! Over niet al te lange tijd zal deze mammoetkoe vergezeld worden van een babietje die momenteel gemodelleerd wordt. Te zijner tijd zal deze wolharige mammoet met jong zijn definitieve plaats krijgen in een echt mammoet leefgebied dat gecreeerd wordt in het GaiaPark te Kerkrade. Hier wordt o.a. een ijstijdlandschap uitgebeeld met een stuk gletsjes, een smeltwater riviertje en enorme gletsjerkeien. Daar komen ook echte muskusossen en nog veel meer ijstijddieren, deels in “echte” modellen.

Dick Mol CERPOLEX/Mammuthus en Natuurmuseum Rotterdam

<< Terug naar het nieuwsoverzicht