<< Terug naar het nieuwsoverzicht
R. Dale Guthrie, The Nature of Paleolithic Art
The University of Chicago Press,
Chicago and London, 2005
Recent is dit fascinerende en fraaie uitgevoerde boek van R. Dale Guthrie verschenen. Guthrie is vooral bekend als zoogdierpaleontoloog, en schreef o.a. in 1990 Frozen Fauna of the Mammoth Steppe. Hij houdt zich echter ook al lange tijd bezig met steentijdkunst bezig, en bezocht en bestudeerde daarvoor talrijke grotten en openlucht sites in de hele wereld. Daarnaast is hij beeldend kunstenaar. De combinatie van deze drie ‘eigenschappen’ leidde tot een aantal spraakmakende ideeën en publicaties over het ‘waarom’ van de prehistorische kunst.
Zo is van hem de prikkelende theorie dat grotkunst geen kunst is en niets met religie te maken heeft, maar simpelweg kwajongenswerk (graffiti) of porno. En zijn artikelen daarover zijn dan ook geïllustreerd met grottekeningen en modellen uit de Playboy in vergelijkbare poses. Inderdaad, er is heel veel overeenkomst. Zijn ideeën zijn nu in een fors boek samengebracht. Het is een mooi boek, gebonden, 507 pagina’s en ruim geïllustreerd, niet zoals gebruikelijk met kleurenfoto’s van steeds dezelfde afbeeldingen, maar met honderden natuurgetrouwe en zeer gedetailleerde tekeningen van Guthrie zelf. En dat maakt het vergelijken van afbeeldingen van verschillende plekken een stuk gemakkelijker.
In negen hoofdstukken beantwoordt Guthrie de belangrijkste vragen over de paleolithische kunst. Natuurlijk is een van de hoofdstukken getiteld ‘Testosterone Events and Paleolithic Imagery’, en in een ander hoofdstuk behandelt hij uitvoerig de naakte vrouwen. Ik noem deze twee onderwerpen omdat die naar mijn mening de belangrijkste bijdrage van Guthrie zijn aan de studie van de grotkunst, maar het boek geeft een veel uitvoeriger en evenwichtiger overzicht van de bestaande theorieën, en zijn kritiek daarop.
In twee bijlagen beschrijft hij uitvoerig zijn analyse van de in grotten afgebeelde handen, die van mannen, vrouwen én kinderen afkomstig blijken. Ruim 700 references, een index en een dankwoord besluiten het boek. Op de binnenzijden van de omslag zijn dan nog resp. kaarten en overzichten van alle (bijna 400) vindplaatsen van prehistorische kunst in Europa opgenomen. Aanbevolen!
Via het internet o.a. verkrijgbaar o.a. bij Amazon.com (VS, duurt iets langer; inclusief verzendkosten voor € 30), of bij Proxis.be (gaat snel, en geen verzendkosten, maar de prijs is daar € 41,35!).
Herman de Swart